«نباید دولت را به یک فرد بند کرد.» این جمله کوتاه سخنگوی دولت پاسخ به تمام انتقاداتی بود که در نشست «نقد کابینه دولت نهم» درباره وزیر کشور، وزیر نفت، وزیر دادگستری، معاون محمود احمدی نژاد و مشاوران رئیس جمهور مطرح شده بود.
غلامحسین الهام شامگاه دوشنبه راهی سعادت آباد شد تا با حضور در دانشگاه امام صادق(ع) که از آن به عنوان «مرکز حامیان انتخاباتی احمدی نژاد» یاد می شود کابینه دولت متبوعش را به نقد بگذارد.
در حالی که کمتر کسی فکر می کرد این نشست که به همت بسیج دانشگاه برگزار شده بود مکانی برای طرح انتقادات جدی علیه دولت باشد اما حجم سوال های انتقادی علیه کابینه دولت تا به آنجا پیش رفت که به رغم سردی هوا عرق روی پیشانی سخنگوی دولت نشست.
اگرچه سوال درباره ابراز دوستی مشایی به مردم اسرائیل، انتخاب علی کردان به عنوان وزیر کشور با مدرک جعلی، نداشتن تخصص نفتی وزیر نفت، تعدد مشاغل سخنگوی دولت، حمل قرآن با دف در یکی از مراسم دولتی و نامه تبریک به اوباما پرسش هایی بود که پیش از این نیز در محافل رسانه یی مطرح شده بود اما دانشجویان دانشگاه امام صادق(ع) این بار با رویکردی جدید به طرح این پرسش ها پرداختند و با محور قرار دادن این موضوعات از الهام خواستند به عنوان سخنگوی دولت درباره موضع محمود احمدی نژاد در واکنش به این موضوعات توضیح دهد. غلامحسین الهام نیز اگرچه کوشید در ابتدای مراسم با بذله گویی و مزاح خود پاسخگوی سوالات باشد اما در پایان نشست سه ساعته با گفتن این جمله که «نباید از رئیس جمهور توقع عصمت داشته باشیم» برخی ازانتقادها را تلویحاً تایید کرد. او البته سعی در تلطیف فضا داشت که چندان هم موفق نبود. به طوری که دانشجویان یکی پس از دیگری سوالات انتقادی خود را که از سوی الهام با شوخی و خنده برگزار می شد دنبال می کردند. کار به جایی رسید که یکی از دانشجویان پس از قرار گرفتن در پشت تریبون شهادتین خواند که الهام نیز در ادامه شهادتین او گفت؛ «اشهد ان موت حق و...» و دانشجوی مذکور ادامه داد؛ و اشهد ان؛ همین هایی که آقای الهام گفتند.
دستگیری دانشجویان دانشگاه امیرکبیر، پیگیری شعار آوردن نفت سر سفره مردم و حتی مقالات فاطمه رجبی همسر غلامحسین الهام نیز در خلال پرسش های دانشجویان مطرح شد تا سخنگوی دولت یکی از روزهای سخت خود را در دانشگاهی که به مرکز حامیان انتخاباتی رئیس جمهور موسوم است، بگذراند. اما یکی از مهم ترین محورهای پرسش دانشجویان حول «علی کردان» مطرح شد. دانشجویان از الهام خواستند توضیح دهد؛ «چرا احمدی نژاد به اشتباه خود در معرفی کردان اعتراف نکرد و حتی در جلسه معارفه محصولی نیز می گوید کردان با خدا معامله کرد.» سخنگوی دولت نیز با لبخندی به کنایه گفت؛ «کسی از اظهار اشتباه ابایی ندارد.» الهام با تاکید بر اینکه آقای احمدی نژاد یک لحظه از مدرک کردان حرف نزده و به آن اعتبار نداده است، تصریح کرد؛ رئیس جمهور مدرک وی را کاغذپاره نامید و خیلی از مدارک خریداری شده که یا دانشگاه آزاد یا دانشگاه هاوایی و... داده است را نیز کاغذپاره می داند. وی با اشاره به اینکه من نیز مخالف بودم که دولت به خاطر کردان اینقدر هزینه بپردازد، افزود؛ اما با این وجود شیوه یی که پس از معارفه و رای اعتماد کردان نیز پیش آمد، قابل بررسی است. سخنگوی دولت با طرح این پرسش که آیا کردان در این ۳۰ سال مدیر درجه بالا نبوده و با همین مدرک استاد دانشگاه آزاد نبوده است، تصریح کرد؛ برای وزیر شدن مدرک لازم نیست اما برای استاد دانشگاه شدن حتماً مدرک لازم است، آن هم در دانشگاه معتبری مانند دانشگاه آزاد.
الهام با بیان اینکه وقتی کسی استاد دانشگاه است، تلقی این است که حتماً مدرک داشته، خاطرنشان کرد؛ با این وجود، نباید یک دولت و گفتمان را براساس چهار کارکرد خرد سنجید.پس از این سخنان الهام، دانشجوی دیگری با قرار گرفتن پشت تریبون اظهار داشت؛ بحث ما این نیست که آقای کردان مدرک داشته است یا خیر بلکه بحث بر سر صادق بودن وی است، ضمن اینکه فردی که زیرک نبوده و مدرک قلابی به وی داده می شود، نمی تواند وزارت کشور را اداره کند.الهام در پاسخ با بیان اینکه نباید از رئیس جمهور انتظار عصمت داشته باشید، افزود؛ رئیس جمهور هم آدم معمولی است و ممکن است اشتباه کند.
● دولت، مشایی نیست
دومین عضو کابینه که از سوی حضار دانشگاه امام صادق به چالش کشیده شد اسفندیار رحیم مشایی بود. معاون محمود احمدی نژاد و رئیس سازمان میراث فرهنگی در چند ماه گذشته به دلیل ابراز دوستی با مردم اسرائیل و برگزاری یک مراسم که طی آن حمل قرآن با دف نوازی همراه شده بود با انتقادات جدی همسویان و همفکران دولت مواجه شد. دانشجویان در این نشست از الهام خواستند در این باره توضیح دهد که چرا مشایی عذرخواهی نکرد و چرا احمدی نژاد از وی حمایت کرد؟ غلامحسین الهام نیز با گفتن این جمله که «دولت مشایی نیست و آقای احمدی نژاد نیز مشایی نیست»، گفت؛ «مگر در یک دولت همه سکنات و ویژگی های یک فرد کاملاً مورد قبول همه است.» به گزارش ایلنا وی با اشاره به حدیثی از امام معصوم مبنی بر اینکه اگر ۷۰ نفر گفتند فردی کاری را کرده است اما خودش گفت که نکرده ام، حجت حرف همان یک نفر است، ادامه داد؛ مشایی می گوید من نگفتم و برخی برداشت نادرست دارند. احمدی نژاد هم طبق این اصل برخورد کرد البته من احتیاط بیشتری لازم می دانم. تند نرویم و رئیس جمهور را به عدم صداقت متهم کردن روا نیست.الهام در خصوص اظهارات مشایی در مورد دوستی با مردم اسرائیل اظهار داشت؛ مقام معظم رهبری فرمودند که این حرف غلط است و در پی آن آقای مشایی هم نامه یی نوشت و اشتباه خود را پذیرفت و این معنایش همان عذرخواهی است، ضمن اینکه خود مقام معظم رهبری فرمودند باید پرونده این موضوع بسته شود.سخنگوی دولت با تاکید بر اینکه ممکن است از جهات مختلف به یک فرد انتقاد وارد باشد، تصریح کرد؛ اما همه دولت را به یک فرد بند کردن روش درستی نیست.
وی در خصوص بی احترامی به قرآن در یک همایش سازمان میراث فرهنگی گفت؛ من هم این حرکت را نمی پسندم اما ممکن است آقای مشایی هم از این ماجرا بی خبر بوده باشد.
● بدگویی از احمدی نژاد پیش علما
دانشجویان در ادامه رابطه «تیره و تار» دولت با مرجعیت را مورد سوال قرار دادند؛ سوالی که با واکنش تند و تیز الهام روبه رو شد. سخنگوی دولت با تاکید بر اینکه عده یی در حال فتنه انگیزی در رابطه دولت و مرجعیت هستند، گفت؛ اینها همان هایی هستند که شورای رهبری را در برابر رهبری مطرح می کنند و همان ها که می گویند عشق ما ولایت فقیه است، علم علیه ولایت فقیه بلند کرده اند.وی افزود؛ راجع به مرجعیت در زمان انتخابات، استنباط این بود که موضع آقایان مکارم شیرازی و صافی گلپایگانی به آقای احمدی نژاد نزدیک بوده است و امروز همگان می خواهند وجهه آقای احمدی نژاد را نزد این دو تخریب کنند. آقای احمدی نژاد بیشترین دیدارها را در این دولت با مراجع داشته است و باید گفت که این مراجع نسبت به فضای موجود اعتماد دارند که نظراتشان را اعلام می کنند و اگر این گونه نبود ما شاهد اظهارنظرهای ایشان در برخی موارد نبودیم. وی با تاکید بر اینکه احمدی نژاد بیش از همه خدمت مراجع و به خصوص آقای مکارم شیرازی رسیده است، گفت؛ مراجع به این دلیل نظرات خود را ابراز می کنند که به دولت اعتقاد دارند وگر نه می گفتند «اعملوا ما شئتم».
● در امیرکبیر کسی را دستگیر نکردیم
سخنگوی دولت در خصوص سوال یکی از دانشجویان مبنی بر اینکه آیا شعار دولت مبنی بر آوردن نفت بر سر سفره های مردم محقق شد، اظهار داشت؛ مفهوم این جمله آن بوده است که پول حاصل از فروش نفت در همه کشور پخش شود و همه مردم چه شهری و چه روستایی از آن استفاده کنند.الهام همچنین در پاسخ به سوال دانشجوی دیگری مبنی بر اینکه برخی دانشجویان به خاطر ابراز عقیده هزینه می پردازند، گفت؛ پرسش و پاسخی تیزتر از جلسه رئیس جمهور در دانشگاه امیرکبیر نداشتیم که یک جلسه رها شده بود که در آن به رئیس جمهور توهین شد، عکس ایشان را آتش زدند و نارنجک صوتی هم ترکاندند اما کدام یک از آنها دستگیر شدند؟وی با تاکید بر اینکه اصلاً روحیه آقای احمدی نژاد این نیست که کوچک ترین برخوردی با منتقدان صورت بگیرد، افزود؛ رئیس جمهور انسان عاطفی است و اصلاً کینه یی نیست. البته وی در ابراز نظرات خود راسخ و شجاع است.
سخنگوی دولت با اشاره به اینکه امروز اصلاً انتقاد و حتی توهین به دولت هزینه یی ندارد، افزود؛ به قول مقام معظم رهبری یک بی بند و باری در گفتن و نظر دادن علیه دولت به وجود آمده است و آقای احمدی نژاد به خاطر مردم از اینها می گذرد.
● مشاوران را جدی نگیرید
الهام در پاسخ به سوال دیگری مبنی بر اینکه چرا حلقه مشاوران دولت حلقه محدودی است، با بیان اینکه نمی دانم منظورتان از محدود بودن حلقه مشاوران چیست، اظهار داشت؛ اگر منظورتان ابلاغ های حکم مشاوری است، این ابلاغ ها را جدی نگیرید چرا که مشاورت تعریفی دارد.
سخنگوی دولت افزود؛ فردی در بیابان می رفت که دید چوپانی در حال نی زدن است و گوسفندانش هم در حال چرا هستند. این فرد به چوپان گفت؛ سخنی با شما دارم. چوپان گفت؛ حال ما را نگیر، بگذار کارمان را بکنیم. آن فرد با اصرار گفت؛ اگر بگویم تعداد گوسفندانت چند تا است، به من چه می دهی؟ چوپان گفت؛ خودم تعدادشان را می دانم. فرد گفت؛ خوب حالا بگذار بگویم. چوپان قبول کرد و فرد گفت؛ تعداد گوسفندها ۲۵۰ راس است. حالا که تعدادشان را گفتم، اجازه می دهی آن بره را با خودم ببرم؟ چوپان قبول کرد و پس از اینکه آن فرد چند قدمی دور شده بود، او را صدا کرد و از او پرسید؛ تو مشاور نیستی؟ فرد گفت؛ از کجا فهمیدی؟ چوپان گفت؛ به سه دلیل؛ اول اینکه با پاترول اینجا آمدی، دوم اینکه چیزی را به من گفتی که خودم می دانستم، سوم اینکه آنچه داری با خودت می بری، بره نیست، سگ گله است.
● آویزان نیستم
تعدد مشاغل کابینه و نوشته های همسر وی یکی دیگر از محورهای سوالات دانشجویان بود. دانشجویی ضمن طرح پرسش های خود از سخنگوی دولت و بیان اینکه هیچ کس شک ندارد گفتمان دولت، گفتمان حقی است، در خصوص مشاغل الهام گفت؛ وضعیت به گونه یی شده بود که وقتی تیم ملی نتایج خوبی نگرفته بود، پیامک می شد که رئیس جمهور قلعه نویی را از سمت سرمربی تیم ملی برکنار کرده و می خواهد الهام را به عنوان سرمربی جدید منصوب کند. سخنگوی دولت نیز در پاسخ به سخنان این دانشجو گفت؛ از اینکه این پیامک ها موجب خوشحالی می شود، من هم خوشحالم. لااقل اگر این مشاغل برای ما نان نداشته، برای شما آب داشته است که با این پیامک ها شاد باشید.وی با بیان اینکه «هیچ کدام از مسوولیت هایم غیراز وزارت دادگستری شغل نیست» توضیحاتی در خصوص وزارت دادگستری و عضویتش در شورای نگهبان ارائه کرد. الهام با این توضیح که «برخی فکر می کنند اگر من از شورای نگهبان بروم یک جوان تازه کار می تواند جای من بنشیند، البته من آویزان نیستم» گفت؛ من تمام این مشاغل را با رای مجلس و خواست سه قوه پذیرفتم. اگر هم اشکالی دارد، این اشکال متوجه روسای سه قوه است. وی در خصوص وزارت دادگستری نیز گفت؛ «در ۱۰ سال اخیر وزارت دادگستری از حیز وجود ساقط شده است.»
● وظایف من شغل نیست
الهام با اشاره به اینکه نمی دانم آیا مشکل کلیدی کشور مشاغل من است، گفت؛ وظایف را نباید شغل بدانیم چرا که من فقط وزیر دادگستری هستم و دیگر پست ها و وظایف من شغل محسوب نمی شود. دانشجوی دیگری در ادامه با طرح این پرسش که دستاورد دولت در زمینه مافیای نفتی چه بوده است، گفت؛ قرارداد کرسنت هزار و یک مشکل دارد که با وجود خبرنگاران نمی شود آنها را گفت لذا اگر این قرارداد را لغو کنیم، چه ضرری برای کشور دارد؟این دانشجو همچنین با بیان اینکه چه لزومی دارد ما به همه کشورها گاز بدهیم، چرا که تنها سودی که برای آن معرفی می کنند، این است که امنیت ما با امنیت آن کشورها گره می خورد، افزود؛ آقای نوذری وزیر نفت تخصص نفتی ندارد و به نظر می رسد در این وزارتخانه بهترین گزینه نیست.
● تخصص نفتی برای وزیر نفت لازم نیست
الهام در پاسخ به این دانشجو با بیان اینکه بحث های فنی و کارشناسی در زمینه نفت، ابعاد مختلفی دارد که پیشنهاد می کنم یک جلسه با مسوولان نفت گذاشته و این مسائل را دنبال کنید، افزود؛ نباید از نقش سیاسی نفت و انرژی در معادلات سیاسی جهان غفلت کرد و لازم نیست مدیران نفتی لزوماً تخصص شان نفت باشد بلکه در این حوزه نیازمند مدیریت سیاسی و اقتصادی با توان مدیریتی بالا هستیم ضمن اینکه مدیران عالی لزوماً تخصص حوزه یی که مدیریت آن را برعهده دارند را، دارا نیستند.وی افزود؛ البته آقای نوذری از مجموعه نفت است و با نفت و موضوع نفت به خوبی آشنا است.وی سپس حذف احمدی نژاد را احیای مافیا توصیف کرد. سخنگوی دولت همچنین در خصوص انتقاد دانشجویان نسبت به نامه احمدی نژاد به اوباما، با بیان اینکه «او با ما نیست»، گفت؛ احمدی نژاد در مهد صهیونیست در نیویورک قاطعانه و شفاف علیه مبانی صهیونیسم صحبت کرد و آن را زیر سوال برد. الهام تاکید کرد؛ آقای احمدی نژاد نه امیدی به اوباما بسته است و نه اوباما عددی است که بخواهد به او امیدی ببندد.
● به احمدی نژاد رحم کنید
اما پایان بخش نشست سه ساعته الهام با دانشجویان اظهارات سخنگوی دولت در دفاع از احمدی نژاد بود.
الهام با بیان اینکه «البته شما هم یک مقدار باید به آقای احمدی نژاد رحم کنید»، گفت؛ شدت فعالیت های ایشان به گونه یی است که زمانی رهبری کار بعد از ساعت ۹ یا ۱۰ شب را به ایشان حرام کرده بودند.الهام در ادامه گفت؛ آقای احمدی نژاد کجا آبروی رهبری را خرج کرده؛ حرفش همیشه این است که ما باید سنگر رهبری باشیم. الان برخی دنبال این بحث هستند که سراغ رهبری بروند. خود آقا فرمودند که شما غاحمدی نژادف را می زنند ولی انقلاب، هدف است.
● احمدی نژاد خاکریز رهبری است
وی با بیان این سوال که در دوران اصلاحات فشارها بر رهبری چقدر بود، گفت؛ بالاتر از رهبری بحث به اسلام و سید الشهدا هم رسید. می گفتند می توان علیه خدا هم حرف زد. امروز احمدی نژاد مثل خاکریزی جلوی رهبری قرار گرفته است و دیگر فشارها بر نظام نیست منتها احمدی نژاد سمبلی شده که باز هم به نظر من وی هدف نیست و هدف انقلاب است که باید به آن توجه کنیم. ایشان همیشه گفته، ما خودمان را خرج رهبری می کنیم و نباید رهبری را خرج خودمان کنیم و خودمان برای رهبری هزینه می شویم.