روان شناسان هیجان را به عنوان حالت آشفتگی، به هم خوردن تعادل و پاسخ شدید و تصادفی و در عین حال سازمان نیافته به محرک های خارجی تعریف کرده اند. بدین ترتیب هیجان را می توان به دو گروه مطبوعی و نامطبوع تقسیم کرد. شاید، محبت و عشق از هیجان های مطبوع و در مقابل، ترس، غم و اندوه از هیجان های نامطبوعند.
به اعتقاد روان شناسان برخی هیجان ها شدیدتر و بعضی ملایم ترند به علاوه روان شناسان با این توضیح که هیجان های ملایم و غیر مدوم جزء لاینفک و ضروری زندگی انسانند، حالات هیجانی شدید را به عنوان هیجان نامگذاری می کنند و هیجان های ملایم را احساس می نامند.
منشاء بسیاری از بیماری های جسمانی مانند زخم معده، کولیت یا ورم روده بزرگ، سردردهای میگرنی، فشارخون و بعضی بیماری های تنفسی مانند آسم را در هیجان های شدید و مداوم می دانند.
پژوهشگران در کنترل حالات هیجانی معتقدند که در مواجهه با هیجان های مختلف نخست باید واقعیت را در نظر داشت. در این شیوه فرد باید در هنگام بروز هیجان برای مثال هیجان خشم که معمولاً بی موقع و نامتناسب با محرک بروز می کند با اعتراف به آن سعی در کنترل منطقی هیجان خود داشته باشد.
شیوه دوم این است که در روبه رو شدن با یک موقعیت هیجانی، محرک وارد شده دوباره تفسیر شود به این دلیل که آن چیزی که ما را آشفته می کند در اغلب موارد برداشتی است که ما از موقعیت ها می کنیم. برای مثال دانشجویی با دیدن اسم خود در تابلوی آموزش که از وی خواسته شده است به دفتر آموزش دانشکده مراجعه کند با منفی باقی دچار اضطراب و تشویش می شود در صورتی که می تواند فکر کن احضارش برای گرفتن عکس یا سایر مدارک شخصی یا حتی تشویق او باشد.
از طرفی روان شناسان می گویند: حتی در مواقعی که محرک ها سریع اتفاق می افتند با شوخ طبعی و خنده و بی خیالی واقع گرایانه اما زودگذر می توان از تنش یا تشدید اضطراب جلوگیری کرد.
در نهایت به اعتقاد تمام روان شناسان، بالا بردن توانایی ها و اعتماد به نفس می تواند ما را در بسیاری از مراحل پرهیجان زندگی یاری کند.
نمونه این نکته مقایسه اضطراب و تشویق دانشجویی است که درس خود را خوب خوانده با دانشجویی که آمادگی کافی ندارد، در این میان دانشجویی که اعتماد به نفس دارد به هنگام صحبت از امتحان به جای آن که دچار اضطراب شود از آن استقبال می کند. پس افزایش مهارت ها و توانایی ها با افزایش اعتماد به نفس، فرد را با تنش و هیجان ناخوشایند کمتری روبه رو می کند.