هدف از آشنایی با ابزار مصرف مواد،‌ افزایش توانایی در شناسایی مبتلایان احتمالی به اعتیاد در محیط زندگی و منطقهٔ تحت پوشش شماست. همچنین آموزش این موارد به والدین، برای هشیاری بیشتر آنان و تشخیص زود هنگام مصرف مواد توسط فرزندانشان اهمیت دارد. روشهای مصرف مواد كاملاً تابع فرد و شرایط محیطی است. این روشها متعدد هستند و معمولاً از وسایل بسیار ساده و در دسترس كه به طور طبیعی در همه جا وجود دارد استفاده می‌شوند.
● ابزارهایی كه وجود آنها حاكی از مصرف مواد می‌باشند كه عبارتند از:
وافور، قلیان، چپق، پیپ، ابر كوچك؛سیخ، میله، سنجاق باز شده و سوزنهایی كه سر آن سیاه شده باشد؛قوطی كنسرو یا شیشهٔ مربا كه در آن سوراخ باشد و یا قوطی روغن یك لیتری كه بالای آن تنگ شده باشد؛ سرنگ‌های مستعمل، قطره چكان؛ زرورق پاكت سیگار كه باز و پهن شده باشد،‌ اسكناسهای لوله شده؛ لوله‌هائی بطور حدود ۲۰ سانتیمتر از جنس‌های مختلف به ویژه كاغذ، مقوا، چوب، نی، لوله‌های حصیری و لولهٔ خودكار؛ قاشق غذاخوری و چایخوری سیاه شده؛ تكه‌های پلاستیك و كاغذ در اندازه‌های حدود ۱۵*۱۵ سانتی‌متر؛ تكه‌های دستال كاغذی‌، پنبه، اسفنج،‌فیلتر سیگار كه گوشه‌های آن سوخته باشد؛ وجود آب لیمو، جوهر لیمو، لیموترش در اطاق یا محلهای غیر معمول؛ پوكه‌های آمپول.